Komunikacja

Zdolność porozumiewania się jest podstawową umiejętnością społeczną. Dzięki niej możemy funkcjonować w grupie. Rozumiemy, co inni chcą nam przekazać i sami lepiej przekazujemy komunikaty.

To, co odróżnia nas od zwierząt to mózg, jego budowa i możliwości jakie nam oferuje. Jest dużo większy i bardziej pofałdowany. Nasza kora ma grubość około 2 milimetrów i zajmuje powierzchnię około 1,5 metra kwadratowego! To w przybliżeniu powierzchnia blatu biurka!  To mózg sprawia, że jesteśmy zdolni do doświadczania wyższych procesów poznawczych. Co więcej, ludzie jako jedyni wykształcili mowę- bardzo skomplikowany sposób porozumiewania się. Język to potężne narzędzie. Możemy za pomocą jednego symbolu wyrazić wiele pojęć. Umożliwia to nam tworzenie pojęć jeszcze bardziej złożonych.

Jednak komunikacja werbalna to nie wszystko. Treść słów to zaledwie 7%  całości informacji jaką odbieramy. Resztę  przekazu stanowi komunikacja niewerbalna, czyli tak zwana „mowa ciała”. Jest to zdolność porozumiewania się poprzez gesty, ruchy, pozycję ciała, mimikę. Zalicza się do niej też dystans, jaki zachowujemy między sobą. Rozkład znaczenia komunikatu wygląda następująco: 50%  stanowią ruchy ciała, głównie mimika twarzy, a trzydzieści 38% to siła, wysokość, rytm i ton głosu. Język mówiony zajmuje jedynie 12%. Dlaczego tak się dzieje?

Próby wyjaśnienia podjął  się Michael Argyle. Stwierdził, że język i niewerbalne sygnały pełnią dwie różne funkcje. Mowa ciała zajmuje się przekazywaniem stanów emocjonalnych, czyli  nastrojów. Tak więc podtrzymuje więzi międzyludzkie i jest źródłem wiedzy o nieświadomych uczuciach i reakcjach. Z kolei mowa przekazuje nam informacje o zewnętrznych wydarzeniach w naszym otoczeniu.

Najbardziej ekspresyjną część ciała stanowi twarz. Ciekawy eksperyment dotyczący przekazywania emocji poprzez mimikę, przeprowadził Paul Ekman.  Profesor psychologii porównał Amerykanów  i przedstawicieli przedpiśmiennej kultury Nowej Gwinei. Okazało się, że wszyscy potrafili rozróżniać te same emocje: szczęście, zdziwienie, gniew, wstręt, strach, smutek. Przedstawiciele kultury Fore bezbłędnie opisywali nastroje, przedstawione na fotografiach. Na przykład, strach nasuwał myśl o tym, że ściga ich dzik, a nie mają oszczepu.

Postawa, jaką przybieramy, również przekazuje nam ważne informacje. Skulona może być oznaką przygnębienia, zmęczenia, poczucia niższości i chęci pozostania niezauważonym. Natomiast wyprostowana sylwetka jest na ogół utożsamiana z dobrym nastrojem, pewnością siebie i większą otwartością.
Nie wolno zapominać tym, jak istotna jest bliskość fizyczna. Nie zawsze jest ona dla nas miła. Wyróżniamy cztery sfery w kontaktach z innymi ludźmi. Strefa Intymna – od 0 do 45cm – występuje między partnerami i bliskimi przyjaciółmi. Dotyczy również dzieci przytulających się do rodziców. Sfera osobista – od 45cm do 120cm zapewnia nam komfort podczas rozmów, na przykład na przyjęciach. Społeczna – od 1,2m do 3,6m występuje głównie w kontaktach służbowych, np. w relacji uczeń – nauczyciel lub pracownik- przełożony. Ostatnia- sfera publiczna- od 3,6m do 6m dotyczy zgromadzeń i wystąpień publicznych.

Znaczenia gestów jest różne dla poszczególnych kultur. Należy o tym pamiętać w kontaktach z obcokrajowcami, ponieważ łatwo obrazić kogoś, nie zdając sobie z tego sprawy. Przykładem może być utrzymywanie kontaktu wzrokowego. Dla nas jest wyrazem szczerości i szacunku dla rozmówcy. Dla Portorykańczyka to okazanie braku wychowania.